Monforte debate sobre como rematar cos lumes e co monocultivo de eucaliptos e piñeiros

Unha xornada organizada pola eurodeputada Lidia Senra analiza en Monforte a ordenación do monte. Expertos na materia piden un cambio de sistema e ensaiar fórmulas como os cortalumes vexetais ou de pastoreo fronte aos que abren pesadas máquinas.

Veciños loitando contra as lapas nos incendios do pasado outubro/GC

Cal é a variña máxica para rematar cos incendios en Galicia?. Esa pregunta retórica ten difícil resposta pero este sábado en Monforte persoas expertas en materia medioambiental, rural e forestal, bombeiros, biólogos, axentes sociais e representantes políticos tentaron darlle unha resposta.

Así, reclaron un cambio de sistema e unha ordenación do territorio e do monte, que poña fin ao monocultivo de eucalipto e piñeiro que está proliferando nas últimas décadas, como medida de protección fundamental para facer prevención e atallar a lacra dos incendios forestais desde a raíz. Foi durante a mesa ‘Os incendios forestais na UE: Alternativas de protección’, que tivo lugar Casa da Cultura de Monforte organizadas pola eurodeputada galega Lidia Senra.

A xornada, que se estrutura en varias mesas de debate, comezou cun coloquio sobre “Cortalumes verdes e outras alternativas aos cortalumes de terra espida”, moderada pola concelleira de Esperta Monforte, Maribel García Díaz. A edil arremeteu contra as políticas que están a rematar coas explotacións agrarias en beneficio das explotacións forestais e pediu unha ordenación do territorio con alternativas sostibles e viables e co establecemento dun dispositivo de prevención e extinción dos lumes profesional e público.

PROBLEMÁTICA GANDEIRA

Antonio Rodríguez García, gandeiro de cabrún de leite e membro da Coordinadora de Organizacións de Agricultores e Gandeiros (COAG), explicou como funciona a Rede de áreas de pasto e cortalumes animais en Andalucía, onde o Goberno autonómico apostou por este programa tras moita presión dos gandeiros. Trátase dun pastoreo controlado, un traballo polo que se paga, que actúa de cortalume e como instrumento de prevención e conservación e servizo á sociedade. Así, mediante un contrato laboral entre a Administración e o ou a gandeira, as vacas, ovellas e cabras son conducidas a pastar polas zonas que están consideradas para actuar como cortalumes.

O andaluz recoñeceu estar sorprendido polo cerca que a maleza alta está das casas en moitos lugares de Galicia, e animou aos galegos e galegas a presionar á Xunta para que aquí se implante un sistema semellante de cortalumes sostibles de pastoreo como medio tamén para proporcionar unha renda nova para os gandeiros e para manter un rural vivo.

Mesa organizada en Monforte sobre política forestal en Galicia organizada por Lidia Senra / AGE-Europa

ABANDONO DO RURAL

Claudio Quintillán Vallejo, técnico de Explotacións Forestais e Membro da Asociación Galega de Comunidades de Montes, centrou a súa intervención en expoñer a situación de abandono na que está o rural e o monte galego, provocando o avance dos incendios. “Se os montes siguen nas condicións de impulso do monocultivo de eucalipto e piñeiro actuais, ímonos atopar grandes lumes que non se poden parar nin metendo enormes bulldozer nin abrindo pistas de cortalumes como se empeña a Xunta”, denunciou. Así, asegurou que os monocultivos “non respectan nada, non se respectan as vagadas nin as divisorias, hai unha continuidade da vexetación que non ten fin”, o que provoca situacións como a do ano pasado, un lume iniciado en Ponteareas que chega a Moaña, por culpa deste modelo que a Xunta non trata de modificar a pesar dos incendios ano tras ano.

Quintillán explicou que se non temos unha ordenación do territorio e do monte, por moita barreira que fagamos, o problema seguirá e chamou a ir ao fondo da cuestióne á orixe. Así, reclamou que se poña fin á masa continuada de especies altamente inflamables como son o eucalipto e o piñeiro, e propuxo aproveitar as vagoadas para plantar outras especies ou establecer un control de vexetación mediante pastoreo de gando. “Os cortalumes con máquinas, ademais do impacto visual que provocan e da erosión, tense demostrado que nalgúns sitios en pendente actúan de chimenea e polo tanto aínda comprometen máis o avance dos incendios forestais”, dixo. “Se o monte non é multifuncional e non se aposta por aproveitar en cada zona a potencialidade que ten, diversificando as producións e volvendo á madeira frondosa de calidade, ao pastoreo do gando, ao cultivo de cogumelos, á produción de mel, de herbas aromáticas, ao coidado de patrimonio,…, se non valorizamos todo isto e non hai unhas aposta da administración por mudar o modelo é moi complicado poder facerlle fronte ao lume”, concluiu.

ESPECIES AUTÓCTONAS

Na mesma liña, Felipe Castro López, axente medioambiental da Xunta de Galicia, lembrou como fai décadas a ordenación do territorio na Galiza era moi diferente e os espazos estaban diferenciados, de forma que os montes estaban nas zonas máis afastadas, e as zonas habitadas estaban protexidas polas terras agrarias e por frutais e árbores que non supoñían perigo ningún. Castro reclamou eliminar as especies pirófitas por unha vexetación protectora e máis verde, que non se seque no verán, e apostou por rarear os piñeiros e eucaliptos e ter limpo o solo, así como as estradas.

VECIÑOS DE CHAVAGA

A segunda mesa da xornada durante a mañá estivo protagonizada pola Asociación de Veciños e Veciñas de Chavaga, a través de Luisa Pallares González e María Teresa Rodríguez Rodríguez, e polo enxeñeiro forestal e membro da Asociación Forestal Frouma Diego Sánchez Agra.

Lidia Senra durante unhas xornadas sobre incendios, lume e política forestal organizadas por ela en Monforte / AGE Europa

Sánchez Agra denunciou que de sempre, en Galicia, as faixas de protección non se cumpriron e que a Administración moitas veces, cando había unha denuncia neste sentido, miraba para outro lado. “Agora, tras os lumes do ano pasado, estamos indo ao lado totalmente oposto: Pasamos de que a Xunta non fixo nada durante todos estes anos a que agora implante unha política do medo, dicindo até que se vai expropiar o monte a quen non o limpe. Esta política do medo lévanos a que a xente pense que se ten que arrasar con todo no monte”, criticou. “As faixas de protección son moi importantes e hai que evitar as especies pirófitas en altas densidades, pero a política do medo estanos levando a que a xente pense que ten que cortar ata as froiteiras cerca da casa e iso non é”.

As veciñas de Chavaga, lugar que sufriu un dos lumes de mediados de outubro do 2017, críticas coa actitude promovida pola Xunta, denunciaron como a maquinaria pesada desfixo moitos terreos pasados os lumes e informaron sobre a denuncia que cursaron a este respecto.

Pola súa banda, Lídia Senra, encargada de inaugurar a xornada, denunciou que “unha vez que o lume prende, e ante o abandono da actividade agraria e gandeira que hai no rural galego, apagar o lume é difícil”, mentres que “onde hai actividade e un rural vivo, o lume non avanza así de fácil”. Así, chamou a reflexionar sobre as causas do lume e sobre as medidas que se deberían implementar para poñer fin ao abandono do medio rural, e tamén sobre como se están facendo os cortalumes e as agresións que están supoñendo as prácticas que está levando a cabo a Xunta de Galicia.

PRIVATIZACIÓN DOS SERVIZOS DE EXTINCIÓN

A europarlamentaria tamén criticou a privatización dos servizos de extinción e a precariedade dos traballadores e traballadoras, pero considerou tamén fundamental reflexionar sobre aqueles pobos nos que o nivel de abandono é moi grande e nos que queda pouca xente e moita terra sen cultivar. Senra denunciou que a Administración está a practicar un desprezo por esta xente e estas zonas abandonadas, nalgúns casos abrindo pistas tras os lumes con grande maquinaria sen consultar coa poboación e cun forte impacto ambiental. Así, tras reclamar unha vez máis que se declare o eucalipto como especie exótica, Senra instou a convencer á sociedade da necesidade de actuar e de rematar co monocultivo de especies pirófitas. Na mesma liña, reclamou respectar as distancias de plantación ás casas e establecer liñas de protección. “Hai pobos en situacións que supoñen un auténtico atentado, con piñeiros ata as portas das casas”, dixo.

Nesta xornada tamén participaron no coloquio ‘Aprender dos erros. O sistema de emerxencias e extinción dos lumes forestais’, Benxamín Balboa Cereijo, bombeiro forestal; Davide Rodríguez Estévez, tamén bombeiro forestal e deputado de En Marea no Parlamento Galego; e Manuel Martínez Méndez, bombeiro e representantes sindical da CIG en Ourense, membro da Plataforma Asociativa de Sindicatos de Bombeiros Forestais.Vanesa Garrido Blanco, membro de C@urel Vivo, introducirá e moderará esta parte. Tamén se abordou o abandono da terra e a valoración do monte, con Víctor Álvarez Arias, técnico da Consellería do Medio Rural e concelleiro en Lugo por LugoNovo; Félix Domínguez Cortiñas, alcalde de Manzaneda; e Paula Verao, deputada de En Marea no Parlamento Galego, como moderadora.

1 COMENTARIO

  1. Como sigamos cortando a rente todo o que medre a 50 metros das casas…
    Galicia será un DESERTO en dez anos…!!!

    Esta política do medo, das denuncias entre particulares para pasar factura ou subastar terreos perto das casas… PODE AGOCHAR INTERESES OCULTOS que nada teñen que ver coa prevención de incendios !!!

DEIXAR UN COMENTARIO

Please enter your comment!
Please enter your name here