A resistencia dun entroido senlleiro no Concello de Chantada

Vivimos o 'Domingo Corredoiro' na parroquia chantadina de Santiago de Arriba e falamos con Iván González, volante e membro da Asociación Amigos do Entroido Ribeirao.

Volante co pucho. Foto: Marga Méndez

“O Moredo”, epicentro de ‘troulas entroideiras’ na parroquia de Santiago de Arriba, acollía onte o Domingo Corredoiro cun gran ambiente no que os Volantes, Maragatos e a representación dos oficios conseguiron que a tarde se fixese curta para os numerosos asistentes.

O campo do ‘Moredo’ cheo de xente para ver ‘Os Oficios’. Foto: XMF

Os chimpos dos volantes, co seu característico son das campaíñas, e a exhibición cada certo tempo do espectacular ‘pucho’ levado en bolandas por un deles é unha experiencia digna de vivir en directo. Emociona, provoca que queiras ter proba fotográfica ou en vídeo do momento e enche de satisfacción tanto aos protagonistas como aos veciños e veciñas que están alí gozando deste intre, e quen sabe se tamén rememorando tempos pasados.

Cóntanos Iván González, volante e membro da Asociación Amigos do Entroido Ribeirao, que só o cinto con campaíñas pode pesar dezaoito quilos e a estrutura que conforma o pucho uns quince co cal o peso que levan enriba é importante. Comentámoslle que nos dá a sensación de que coxea e dinos que está un pouco cansado e que ten o pé inchado. Está claro que sarna con gusto non pica e que para manter unha tradición como esta ten que haber xente con moito amor e ilusión por mantela viva.

Iván González. Volante e membro da Asoc. Amigos do Entroido Ribeirao. Foto: XMF

Ademais dos volantes foi interesante ver as representacións satíricas dos “oficios”. Nunha delas, por exemplo, representábanse ‘os baños turcos’. Os Mecos, neste caso homes vestidos de mulleres e preparadas para o baño, remollábanse nuns pilóns e buscaban xente do público para animalos a bañarse. Nalgún caso recorreron á forza, espíndoos e meténdoos literalmente no pilón. Nesta parte resultaba importante o traballo dos Maragatos para conseguir voluntarios e para achegar o público ao escenario e que os Mecos os puidesen mollar. A este oficio seguíronlle ao longo da tarde ‘bingo no Moredo’ e ‘o magosto’.

“O baño turco”. Foto: Xosé Manuel Fdez

Este era o segundo domingo de actividade dentro do ciclo tradicional do Entroido Ribeirao que terá continuidade o vindeiro domingo de entroido, 3 de marzo, e o martes de entroido, 5 de marzo. A partir das 16:00 h. ‘o campo do Moredo’ volverá ser estes días protagonista dos tradicionais chimpos e danzas dos volantes e da troula máis disparatada que ofrecen os Mecos coa axuda dos Maragatos para que as representacións satíricas dos oficios teñan máis participación do público. Ademais, o 5 de marzo coincidindo co remate do entroido faise o “Choro do Pucho” para despois celebrar unha gran merenda con torriscos, chourizos e castañas á que están convidados todos os asistentes.

No campo do Moredo ademais do escenario para os oficios, unhas barcas para divertirse os pequenos/as e unha cantina de madeira, hai unha antiga escola en estado de abandono que ben podía ser o local oficial da asociación. Dinos Iván González que seguen esperando a que as autoridades competentes algún día podan facilitar que a escola sexa para ese fin e se rehabilite en condicións. Aproveitamos e preguntámoslle máis cousas.

Cando fundastes a Asociación Amigos do Entroido Ribeirao?

Alá polo ano 2000 froito dunhas poucas familias que querían que o Entroido Ribeirao non morrera.

Dende aquela, e grazas ao voso traballo de recuperación, o Entroido Ribeirao é xa un dos máis destacados de Lugo e incluso de Galicia. Cóntanos.

Si, e cada vez estamos máis sorprendidos de onde chega o Entroido Ribeirao. E non só por Galicia me refiro, senón que por toda España e polo estranxeiro adiante. De feito, chegan ao campo de “O Moredo”, lugar onde realizamos os actos do Entroido, xente do País Vasco, da Comunidade Valenciana, Extremadura e ata portugueses e franceses que veñen interesarse polo noso entroido.

A celebración actual é como a de antes ou houbo algunhas variacións?

Nós o que intentamos é que sexa o máis parecido ao que había antes, o que non podes evitar é que algunha que outra pequena cousa cambie polo paso dos anos pero isto é normal. Nós seguimos coa mesma esencia de sempre, entroido cento por cento rural, e coa mesma ilusión de sempre.

Que figuras destacan?

Temos tres figuras: O Volante, que é o personaxe bonito do noso entroido. Leva un traxe vermello e amarelo (non confundir coa bandeira española), leva os panos portugueses, o cinto de campaíñas e na súa cabeza porta “o pucho” -armazón con cintas de papel de cores,e de flores feitas a man pétalo a pétalo-. O Maragato, que é o personaxe menos guapo (risas), vai cuberto con peles de animais e algúns portan caveiras na cabeza. A súa función é a de protexer o volante ante calquera posible perigo. Os Mecos, encargados das representacións satíricas e de burla que se fan no ‘Moredo’ e que se chaman “os oficios”.

Santiago de Arriba é o epicentro, pero hai outros lugares da contorna que manteñan a tradición?

A día de hoxe e dende hai uns anos, o Entroido Ribeirao só se conserva na Parroquia de Santiago de Arriba. Antigamente habíao nas Parroquias de Nogueira, Vilaúxe,Sariña, San Pedro, Camporramiro…

Contades xa con apoio económico e institucional, que máis cres que falta para mantelo e seguir revitalizándoo?

Contamos con apoio institucional si, pero moi pouquiño. Non nos cubre nin o 50% do gasto que realizamos durante o Entroido e temos que buscarmos a vida como podemos. Ás veces ata temos que poñer cartos dos nosos petos para que todo poida saír adiante.

Vouche poñer un exemplo, levamos anos reclamando a rehabilitación da casa escola, a cal utilizamos de local para os actos do entroido, e as institucións “non se mollan”. Non hai implicación para rehabilitala e o concello de Chantada non nos dá a concesión definitiva á Asociación. Con ese tema andamos pelexando dende hai moitos anos pois non podemos nin gardar os traxes nin nada na casa escola ao estar nun estado ruinoso, con grandes humidades e cheo de gretas xa dende cando fora o movemento de terras hai moitos anos.

Na páxina web do Concello de Chantada tamén se pode atopar información deste entroido.

DEIXAR UN COMENTARIO

Please enter your comment!
Please enter your name here