O domingo pasado por auga en Castro de Carballedo non foi impedimento para que os 1500 quilos de carne, que coceron e serviron as e os voluntarios deste encontro gastronómico que organiza a Asociación de Veciños/as O Bubaíño, quedaran escasos. Rubén Lois González, o pregoeiro, exaltou as nosas tradicións rurais e gastronómicas, prestándolle especial atención á carne ao caldeiro.
Dende a mañá houbo animación musical a cargo do grupo de gaitas Fiadeiras e da Charanga Unión Phenosa, agrupacións que tocaron no recinto feiral e tamén dentro da carpa antes e despois do xantar. Tamén houbo diferentes postos de produtos locais, artesanía e roupa; un atractivo engadido para facer compras e encher un pouco o tempo. A partir das 17:00 h. os grupos anteriores déronlle relevo a Cé Orquestra Pantasma, que animou o interior da carpa co seu repertorio de música e cantos populares.
A presidenta da Asociación de Veciños O Bubaíño, Asunción Gómez, “Hita”, comentaba que xa era mala sorte volver despois de tres anos e ter un día de choiva como veu, pero ao mesmo tempo estaba satisfeita e contenta porque a participación non se resentiu, a carpa estaba chea e deuse conta dos 1500 quilos de carne que se coceron nos caldeiros. A xente gozou da carne ao caldeiro e da carne richada como sempre e, polo visto ese día, se houbese máis tamén se houbera comido.
O PREGOEIRO E O PREGÓN
O pregoeiro deste ano foi Rubén Camilo Lois González (Palas de Rei, 1961), xeógrafo, político, urbanista e profesor universitario. Licenciouse en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela no 1984 e doutorouse en xeografía pola mesma Universidade no 1992. É catedrático de ‘Análise Xeográfica Rexional’ da USC onde exerce a docencia dende 1990.
Entre os anos 2005 e 2009 foi director xeral de Turismo co bipartito, dende o 2018 é vicepresidente da Unión Geográfica Internacional e neste 2023 nomeárono académico corresponsal universal pola Academia Nacional de Geografía da República Argentina.
No que se refire ao pregón, Rubén dedicoulle un interesante discurso popular á Feira da carne ao caldeiro. Comezou referíndose á nosa sociedade como maioritariamente rural e labrega, lembrou a importancia que para nós teñen as festas e as feiras, e rematou dándolle protagonismo ao manxar cárnico que se exaltaba en Castro de Carballedo.
“A sociedade era labrega e as persoas só contados días ao mes saían da parroquia. Cando o facían todo era unha festa”. Con esta referencia, Rubén Lois puxo aos presentes en situación, evidenciando que antigamente nestes eventos o galego podía saír da casa, das fronteiras xeográficas e sociais das aldeas, para ver mundo e outras xentes. En palabras del: “as feiras constituían a gran fiestra para ollar o exterior: podían distinguirse os señoritos das vilas, os americanos retornados que fixeran algo de fortuna, comíanse produtos do mar como o polbo, o pan e as rosquillas adoitaban diversas formas, as mesas longas de comedores e os caldeiros constituían a culminación dun día especial”.
Ademais do compoñente festivo, xuntanzas como a de Castro de Carballedo serven para facer negocio pois, segundo lembrou o pregoeiro, “as feiras serviron desde a Idade Media para comerciar… nunha economía da subsistencia eran a vía para conseguir un pouco de diñeiro e para aprovisionarse do que escaseaba na aldea”.
E nese comercio que se crea nestes encontros, a vaca e a súa carne sempre foron moi importantes. “As vacas eran a facenda. O número de vacas explicaba a riqueza dunha casa”, comentou Rubén Lois anticipando que grazas a elas temos a carne que fai posibles encontros gastronómicos coma o de Castro de Carballedo. Neste punto, Rubén Lois preguntouse “Que carne botar ao caldeiro?”, e a continuación contestouse dicindo que “unha carne de tenreira ou vaca nova que teña un pouco de graza, para ao cocer manteña a substancia”. E se hai dúbidas de escoller entre falda ou agulla, concluíu que o mellor sería sempre botar das dúas.
Como remate referiuse a Castro como lugar emblemático de celebración de feiras desde hai séculos e visualizouno como “capital do movemento slow –lento e paseniño–“ e afirmou que “as súas magníficas carnes ao caldeiro elaboradas nas súas feiras e festas poden ser o emblema da recuperación turística desta área tan atractiva da Ribeira do Miño”.
