InicioMedio ambiente e PatrimonioCousas Xacobeas: A Madalena de Sarria, as igrexa e o hospital (III)

Cousas Xacobeas: A Madalena de Sarria, as igrexa e o hospital (III)

¿Cantas institucións de acollida de peregrinos poden amosar a atención e beneficios recibidos en catro bulas papais cara o seu xesto de exercicio da caridade?.

Publicado o

POR
Xaime Félix López Arias
- Advertisement -

A terceira igrexa de Santa María Madalena de Sárria, do gótico tardío, e alzada ao mesmo tempo que a parte baixa do claustro, é obra de finais do século XV e primeiros anos do século XVI, xa que no 1511 estaba rematada a nova capela maior.

As obras supuxeron a desaparición da antiga capela de San Brais, un forte rebaixe do chan da segunda igrexa e as obras da capela da Vera Cruz e  nova capela maior. A obra desta terceira igrexa introduciu unha grande alteración na orientación da planta, xa que os dous primeiros templos  tiveron a cabeceira a leste e as súas entradas a oeste, mentres que a nova igrexa, que é a existente na actualidade, ten a cabeceira ao sur e o corpo principal vai cara o norte, ao tempo que un corpo lateral ocupa espazo que fora das dúas primeiras igrexas, e para nova entrada fixeron a porta principal dando ao poñente, á altura do que fora a capela de San Brais.

Proxecto de ampliación

O proxecto inicial de ampliación, polo que conxeturabamos anos atrás, e agora foi confirmado polo coñecemento de novos datos, ía ser maior do que agora vemos, xa que pretendían aumentar o templo ocupando terreos do curral ou lonxa do mosteiro, para o que habería que botar abaixo  a frenteira e o pórtico da segunda igrexa que se mantivo, e foi cegado ao quedar moito máis alto que a nova rasante. Esa obra nunca se fixo, e o resultado foi o dun templo con disposición atípica no que se observan, cunha simple ollada, defectos arquitectónicos e diferentes rasantes con relación a basamentos e alzado de arcos.

Para achegar recursos destinados a facer a nova igrexa, ademais das rendas  xa consolidadas, os “madalenos” admitiron o enterramento de membros de familias fidalgas da comarca, reservando foxas para deitar corpos dos peregrinos falecidos no hospital, e a capela maior foi destinada  para enterramento de frades. Aceptaron por outra parte doazóns e dotacións de familias poderosas para faceren nichos monumentais promovidos polos Ribadeneira, Armesto, os señores de Castelo dos Infantes e outros. 

Capela Maior / Foto Julio

A capela maior contou co patrocinio do mestrescola da Catedral de Ourense Alvaro Núñez de Guitián, o que supuxo a enemiga dos Ribadeneira que se sentiron inxustamente rexeitados, e nesa mesma capela deixou o promotor un nicho alto ao dispor dos Condes de Sárria-Condes de Lemos, cos que non se quixo indispoñer.

Bulas para o Mosteiro

Para a fábrica do mosteiro houbo unha nova proba de atención por parte do Bispo de Roma, ao conceder indulxencias a aquelas persoas  que desen esmolas ou doazóns para as obras da igrexa, da casa e do hospital. 

Por unha segunda bula papal, esta dada por Clemente VII o 1 de xaneiro de 1531, consta que os freires da Penitencia dos Benaventurados Mártires de Cristo (“Madalenos” de Sárria) tiñan por vocación a de daren hospitalidade para socorrer aos peregrinos que ían de romaría a Santiago e o mesmo facían naquel tempo nos conventos da Madalena de Arzúa e Ferreiros, sometidos estes dous ao priorado de Sárria,

Unicamente sometido á autoridade de Roma o convento sarriao foi distinguido por Clemente VII, concedendo a faculdade de absolveren os prioiros aos seus súbditos e aos peregrinos de todos os casos reservados, fora dos contidos na bula de Lausana.

E para maior remuneración espiritual a Súa Santidade “concedeu a todos os que alcancen o limiar do hospital e do dito convento, e a aqueles que desen esmola e visitasen a igrexa o gaño de todas as indulxencias de Roma”, e esta concesión amosa unha clara predileción cara esta institución relixiosa e unha distinción moi sinalada.

nicho dos Condes / Foto Julio

Para gañaren as indulxencias, como se as gañasen indo a Roma, a esmola e visita tiñan que ser polos días de Nadal, Asunción da Nosa Señora, Invención da Cruz, San Bartolomeu, San Vicenzo, San Sebastián, San Brais, Santa María Madalena, Santa Catarina e Santa Lucía visitando a igrexa  despois das vísperas ata a posta do sol, “estando confesados ou tomando propósito de se confesaren”. Estes sinalados días sumáronse aos  establecidos días de remisión e indulxencias contidos na bula do Papa Xoán XXII, douscentos nove anos atrás, concedida á Madalena de Sárria.

O Papa sinala  que o mosteiro sarriao “anda xunto con outro Mosteiro dito de Santa María Madalena de Arzúa (da dita Orde, na diócese de Compostela) de Sárria; un no lugar de Arzúa e o outro de Ferreiros de Arzúa chamado, distante dúas légoas, mais perto do dito lugar de Arzúa, en cuxos mosteiros e hospitais os pobres peregrinos que visitantes chegan ao limiar  de Santiago de Compostela alí son recebidos e con caridade tratados perpetuamente, cos débitos anexos e os froitos producidos e aumentados en  Sárria e nos mosteiros anexos anteditos, en grande cantidade. De xeito que poda ascender o a ese fin destinado a más de 100 ducados en cada un ano, segundo común estimación, sen que existan excedentes neses Mosteiros e Hospitais e de xeito que só é posible facer módicos investimentos nas estruturas e edificios e con faculdade para os prioiros de destinaren parte dos recursos á congrua sustentación dos coengos, que en número de vinte, existen e outras persoas máis moradoras nos dous mosteiros de Sárria e que para a sustentación dos ditos peregrinos que no tempo chegan aos ditos hospitáis. E á reparación de estruturas e edificios ateditos non adiquen menor  cantidade”. E engade  “concedemos particulares indulxenzas e remisións para os pecadores que polo celo dos fieies entreguen a alma dentro ou extramuros dos hospitais”.

Non hai dúbida ningunha das singulares atencións espirituais concedidas polo Papa Clemente VII, que ao mesmo tempo nesa bula establece o réxime de goberno do mosteiro e anexos, en todo suxeito ao Papado e aos seus Nuncios e Visitadores.

No ano 1534 o mesmo pontífice distingue ao mosteiro sarriao con dúas novas bulas relativas ao nomeamento de priorio perpetuo e a súa toma de posesión a favor de Álvaro Pérez de Sárria, que será o derradeiro prioiro dunha orde autóctona e dotada de independencia que en 1568 acabará desaparecendo ao tempo que frei Álvaro Pérez foi despoxado do seu cargo.

¿Cantas institucións de acollida de peregrinos poden amosar a atención e beneficios recibidos en catro bulas papais cara o seu xesto de exercicio da caridade?.

ÚLTIMAS

Roteiro Literario para coñecer as localizacións da novela “A Boca do Monte”, en Quiroga

Preto dun cento de estudantes do IES As Lagoas de Ourense coñeceron o pasado...

O BNG pon en marcha, “Arranxo XA das nosas estradas”, campaña para mellorar as infraestruturas viarias na provincia

O Bloque Nacionalista Galego de Lugo inicia unha nova campaña para reclamar o arranxo...

8ª Andaina polo Corazón de Galicia, o 21 de abril en Chantada

O domingo, 21 de abril, celébrase a 8ª Andaina polo Corazón de Galicia, que...

Que acontece coas Unidades de Drogodependencias dos concellos?

Na última xuntanza dos concellos que contan con Unidades Municipais de Asistencia á Drogodependencia...