No Val de Lemos existen unha multitude de castros como son o de Baamorto e Cinsa, o de Caneda, o de Riaño no Fabeiro, o da Coroa en Chavaga, o de Fiolleda, o de Feixóo e A Regueira en Marcelle, o de San Vicente en Monforte, os de Castela de Paderne e Castrió da Ciudá en Moreda, o das Nocedas, o da Parte, o da Penela, o Castelo Pequeno, Castelo Grande e Cornado en Reigada, o de Rozavales, o do Eivedo, o de Tor, o de Susao en Sindrán, o da Vide, o da Pena da Mura en Vilamarín ou o de San Lourenzo en Cereixa.
Aínda que moitos están sen catalogar e outros moitos pendentes de descubrir, a riqueza do patrimonio do val de Lemos é indiscutible. A falta de interese por parte das administracións que non aportan financiación suficiente para este tipo de estudos nin protexen a súa conservación no tempo, fai que sexan os propios veciños os que manteñan viva a historia e as lendas destes espazos patrimoniais.
En outubro de 2017 unha vaga de incendios sen precedentes queimou boa parte dos montes do sur lucense. As lapas destruíron todo o que atoparon ó seu redor para deixar no esquecemento unha gran parte do noso pasado. Na parroquia de Chavaga, unha das grandes afectadas por esta catástrofe ambiental, o lume causou grandes desfeitas.
Unhas desfeitas que continúan meses despois ao tentar retirar esa madeira queimada. Unha madeira que se está recollendo con maquinaria pesada e que desfixo boa parte do castro de Chavaga. Así o denuncian a eurodeputada Lidia Senra e a deputada de En Marea no Parlamento Galego, Paula Verao,
Ambas visitaron persoalmente este castro onde puideron comprobar o deterioro que están a provocar os continuos traballos de tala e retirada da madeira que ardeu nos devanditos incendios. Rodeiras interminables ata a cima do castro e pegadas da maquinaria pesada que está a traballar na zona para talar as árbores queimadas, son as consecuencias duns traballos feitos sen pensar, nin por un momento, no valor patrimonial da zona. Tanto é así, que algúns dos muros de pedra do xacemento castrexo, están completamente derruídos.
Ante tal situación, nos vindeiros días será presentada, por escrito e ante a Dirección Xeral de Patrimonio Cultural de Galicia, unha reclamación de responsabilidades e solicitude de investigación do alcance dos danos acaecidos. Igualmente, tamén se solicitarán os permisos pertinentes que concede a Consellería para este tipo de talas, remoción de terras ou repoboacións forestais nas contornas de protección.
Seguindo este liña de denuncia, Lidia Senra ten previsto presentar un escrito á Comisión Europea denunciando a situación que se está sufrindo en Chavaga nun 2018 que é o Ano Europeo do Patrimonio Cultura. Paula Verao tamén presentará varias iniciativas no Parlamento Galego referidas á situación de perigo e deterioro do castro.
Deste xeito, comprobará se a Xunta concedeu os permisos pertinentes e solicitará á Dirección Xeral de Patrimonio unha valoración do estado do xacemento, dada a afectación dunha posible terraza dos castro. A deputada galega afirma que, “o desleixo da Xunta con respecto ós castros de Lugo é unha constante, permitindo destrozos por parte da industria da madeira”.
