HomeOpiniónOPINIÓN: Disonancia Cognitiva, claves para entender o actual estado alterado da sociedade

OPINIÓN: Disonancia Cognitiva, claves para entender o actual estado alterado da sociedade

A disonancia cognitiva causa sentimentos de intranquilidade e tensión, as persoas tentan aliviar esta molestia de diferentes maneiras.

Publicado o

POR
Manuel Díaz Ares
- Advertisement -

A estas alturas do que se veu chamando pandemia, case dous anos desde o seu inicio, unha maioría da poboación, fiel crente do Deus Televisión, segue pensando que os dirixentes políticos están a traballar denodadamente polo ben da nosa saúde e ata son capaces de defendelos contra vento e marea.

Chama poderosamente a atención o feito de ver a persoas que defenden algo aínda a propósito de que poden estar equivocadas. Os individuos teñen unha forte necesidade de que as súas crenzas, actitudes e a súa conduta sexan coherentes entre si, evitando contradicións entre estes elementos. Cando existe inconsistencia entre estas, o conflito conduce á falta de harmonía das ideas mantidas pola persoa, algo que en moitas ocasións xera malestar.

Esta teoría foi amplamente estudada no campo da psicoloxía e pode definirse como a incomodidade, tensión ou ansiedade que experimentan os individuos cando as súas crenzas ou actitudes entran en conflito co que fan. Este displacer pode levar a un intento de cambio da conduta ou a defender as súas crenzas ou actitudes (incluso chegando ao autoengano) para reducir o malestar que producen.

Disonancia Cognitiva

A disonancia cognitiva causa sentimentos de intranquilidade e tensión, as persoas tentan aliviar esta molestia de diferentes maneiras. Os exemplos inclúen “explicar as cousas” ou rexeitar información nova que contradí as súas crenzas existentes. A relación entre a mentira e a disonancia cognitiva é un dos temas que máis chamou a atención dos investigadores. O propio Leon Festinger, xunto ao seu colega James Merrill Carlsmith, realizou un estudo que demostrou que a mente de quen se autoengana resolve a disonancia cognitiva “aceptando a mentira como unha verdade”.

Destrución / losandes.com.ar

Aínda que a disonancia cognitiva pode ser resolta de diversas maneiras, en moitas ocasións optamos por “facer trampas” para facer que desapareza. Iso pasa por manipular nosas propias ideas e crenzas para facer que encaixen entre si de maneira aparente, creando a ficción de que a aparición do malestar da disonancia cognitiva non tiña razón de ser, en primeiro lugar. Con todo, iso vólvenos vulnerables a toparnos unha e outra vez coas consecuencias desa contradición encuberta que non temos resolto realmente. “É necesario entender que os suxeitos polo xeral viven en consonancia cognitiva entre a súa pensar e actuar e se por algún motivo non poden ser congruentes, tentarán non falar sobre os feitos que xeran a disonancia, evitando así aumentar esta e buscarán reacomodar as súas ideas, valores e/ou principios para así poder autoxustificarse, logrando desta maneira que o seu conxunto de ideas encaixen entre si e redúzase a tensión”.

Cando se presenta a disonancia cognitiva, ademais de facer intentos activos para reducila, o individuo adoita evitar as situacións e informacións que poderían causarlle malestar. “As persoas sentímonos incómodas cando mantemos simultaneamente crenzas contraditorias ou cando as nosas crenzas non están en harmonía co que facemos”. Debido á disonancia cognitiva, “O malestar vén acompañado xeralmente por sentimentos de culpa, enfado, frustración ou vergoña, de malestar e intranquilidade”.

A miúdo reducimos a disonancia cognitiva distorsionando a información que recibimos. As persoas non queren oír cousas que lles poñan en conflito coas súas máis profundas crenzas e desexos, xa que as persoas xeralmente teñen un desexo innato de evitar esta molestia, a disonancia cognitiva ten un efecto significativo no seguinte:

  • comportamentos
  • pensamentos
  • decisións
  • crenzas e actitudes
  • saúde mental

As persoas que experimentan disonancia cognitiva poden notar que se senten: ansiosas, culpables, avergoñadas. Como resultado, poden:

  • tentar ocultar aos demais as súas accións ou crenzas
  • racionalizar as súas accións ou eleccións continuamente
  • afastarse de conversacións ou debates sobre temas específicos
  • evitar coñecer información nova que vai en contra das súas crenzas existentes
  • ignorar investigacións, artigos do xornal ou consellos do médico que causan disonancia

Evitar a información obxectiva pode permitir que as persoas continúen mantendo comportamentos cos que non están totalmente de acordo. Por suposto, a disonancia cognitiva pode facer que algunhas persoas cambien o seu comportamento para que as súas accións coincidan coas súas crenzas. Desta maneira, proporciona ás persoas a oportunidade de examinar os seus valores e accións e lograr unha consistencia cognitiva.

Rumbo de confirmación

Como resultado da disonancia cognitiva, moitas persoas enfrontan actitudes e accións problemáticas. Poden facer cambios positivos nas súas vidas, como resolver hábitos de alimentación non saudables, adiccións ou problemas de ira. Con frecuencia, as persoas solucionan a disonancia cognitiva devaluando e descartando o coñecemento contraditorio. Poden limitar a súa exposición a información nova que non coincide coas súas crenzas existentes; un fenómeno chamado “rumbo de confirmación”. Un exemplo disto é a desvalorización de determinadas fontes de noticias en particular ao describilas como sesgadas ou falsas.

As persoas poden persuadirse a si mesmas de que non existen conflitos. Poden buscar apoio doutras persoas que comparten crenzas similares ou tentan convencer aos demais de que a información nova é inexacta. Alternativamente, unha persoa pode atopar a maneira de xustificar os comportamentos que contradín as súas crenzas. Por exemplo, alguén que fuma a pesar de saber que é malo para a súa saúde, pode racionalizar o comportamento a propósito de que isto lle axuda a socializar con outras persoas.

A través da conciencia de crenzas e accións contraditorias, as persoas poden resolver os seus hábitos e facer que os seus comportamentos coincidan cos seus valores. A necesidade do humano de sentirse protexido por algo superior a el, lévao ao dogma de fe, o que lle provoca, tarde ou cedo, disonancia cognitiva. E, en definitiva, o que subxace detrás é o desmerecemento.

Nunca antes a humanidade tivo tanta información ao alcance con tanta facilidade.

ÚLTIMAS

Manuel Diéguez incide na ‘seguridade e coidado do viñedo’ na presentación oficial da 50 edición da ‘Subida Automobilística a Chantada’

Na presentación da 50ª edición da Subida Automobilística a Chantada, o primeiro en falar...

Déixate guiar pola Pobra do Brollón este verán

As visitas vinculadas á arqueoloxía son o Castro de San Lourenzo de Cereixa, Penas...

200 persoas de 13 parroquias de Chantada participaron do programa Actívate no Rural

O Concello de Chantada a través da concellaría de Servizos Sociais organizou desde o...

Panorama e Combo Dominicano nas Festas de Quiroga

O Concello de Quiroga comeza a facer públicas as actuacións das súas festas de...