Esta actuación forma parte do convenio de colaboración asinado entre a Deputación Provincial de Lugo e a Diocese de Lugo o pasado 9 de outubro de 2025, durante a etapa de José Tomé como Presidente da institución provincial. O acordo contempla obras de mellora en nove templos da provincia, tres deles no Concello de Monforte Baamorto, Rozavales e A Penela. O investimento no conxunto dos tres templos monfortinos ascende a 112.700 euros, unha partida cofinanciada pola Deputación e pola Diocese de Lugo.
Durante o acto na igrexa de Santa María de Baamorto, o alcalde destacou a satisfacción por comprobar o resultado dunha actuación que, segundo explicou, “é unha proba do meu compromiso e do meu Equipo de Goberno co patrimonio e coas parroquias rurais, porque conservar as igrexas é tamén conservar a historia, a arquitectura e a vida social do noso territorio”. As igrexas, apuntou, “non son só espazos de culto, senón lugares de encontro e convivencia veciñal que manteñen tamén a cultura e as tradicións”.
Así mesmo, agradeceu a colaboración da Diocese de Lugo e salientou a importancia de que “as administracións sexamos capaces de sumar esforzos para conservar o patrimonio que temos e garantir que poida seguir formando parte da vida das nosas parroquias durante moitos anos”. Pola súa banda, o bispo de Lugo expresou tamén o agradecemento por esta colaboración que permite conservar vivo o patrimonio relixioso no entorno rural e que poida pasar de xeración en xeración.
Igrexa de Santa María de Baamorto
Situada no núcleo das Devesas fronte á Casa Priorado, esta igrexa foi reformada nos séculos XVII e XVIII e conserva algúns restos románicos. A porta principal situada ao oeste é de medio punto con moldura barroca. Na fachada principal presenta tamén un reloxo e campanario de dous vans. A nave rectangular está cuberta a dúas augas de madeira rematada en tella.
Destaca o soportal que rodea a igrexa nas fachadas oeste e sur. Na fachada sur tamén se atopan interesantes pinturas murais que a cobren en toda a súa extensión. O retablo maior é neoclásico e conta con esculturas da Asunción e dous anxos. Os outros dous retablos situados na capela maior son tamén neoclásicos.
A recente intervención centrouse sobre todo no adro do templo, coa retirada da cobertura existente de tella cerámica curva e a colocación dun novo sistema formado por panel de fibrocemento libre de amianto e enrastrelado simple, sobre o que se instalou novamente a cobertura de tellas cerámicas curvas. O investimento destinado a esta actuación ascendeu a 29.400 euros.
Na igrexa de Santa María de Rozavales, a intervención, actualmente en marcha, consiste na renovación da cuberta, abarcando a substitución completa da lousa e das táboas, así como doutros elementos de madeira que se atopen en mal estado. As melloras previstas contemplan tamén a colocación de canalóns semicirculares e baixantes circulares de zinc en todo o seu perímetro, ademais de traballo de repaso dos encontros do campanario sobre a fachada principal. Esta actuación ten un orzamento de 39.300€.
Na igrexa de Santa María da Penela xa se executaron as melloras cun importe de 44.000€ para a renovación das tellas de toda a cuberta da igrexa, empregando novas pezas curvas tradicionais en lugar das mixtas actuais, colocadas sobre placas onduladas libres de amianto. Colocáronse canalóns e baixantes de zinc.

Inauguración reforma igrexa Baamorto / Concello de Monforte

